روزنامه شرق – پوریا سوری
شاید اینکه نمایشگاه کتاب تهران در اردیبهشتماه برگزار میشود خود دلیل مناسبی باشد که از بازار نهچندان خوش آب و رنگ کتاب ایران خبرهای دلگرمکننده بشنویم. بالاخره بهار است و فصل و سال تازه. مگرنه زمستان که با خود فقط خبر توقیف کتابها و تعلیق نشرها و خانهنشین شدن نویسندگان و شاعران را به همراه داشت.
کتاب کوچه به حرف«چ» رسید
باری بهار رسیده با خبرهای خوب، با خبر انتشار کتاب تازه شفیعی کدکنی و خبر تکمیل شدن متن جلد دوازدهم کتاب کوچه اثر زندهیاد احمد شاملو. مهرداد کاظمزاده (مدیر و صاحبامتیاز نشر مازیار) در گفتوگویی با ایلنا، اظهار داشته است: متن حرف «چ» تمام و کمال است و جلد دوازدهم کتاب کوچه، ظرف یکی، دو ماه آینده مراحل فنی اعم از حروفچینی، صفحهبندی و افزودن تصاویر و علامتها را پشت سر میگذارد. کاظمزاده که پیشتر بر خالص بودن متن جلد دوازدهم، آنچنانکه صرفا و مطلقا دستنوشتهها و فیشهای زندهیاد شاملو را شامل شود، تاکید و پافشاری داشت، گفته است: هر آنچه در این حرف «چ» در جلد ۱۲ خواهد آمد؛ دقیقا و کاملا نوشته شاملوست و حتی بخشهای محدودی که ناقص ماندهاند، با جای خالی منتشر میشوند. چراکه من معتقدم به حکم امانتداری؛ باید تنها نوشتههای شاملو را به نام او منتشر کنیم. به عبارت دیگر هیچکسی نباید جمله و حتی کلمهای را به میراث این شاعر بزرگ اضافه کند.
مدیر نشر مازیار ضمن ابراز امیدواری جهت اخذ مجوز برای جلد دوازدهم کتاب کوچه از ارشاد، افزوده است: همانطور که پیشتر نیز گفتهام، ما کار خودمان را انجام میدهیم و امیدواریم مشکلی در روند انتشار این مجموعه عظیم و ارزشمند به وجود نیاید. ضمن آنکه حروف بعدی این مجموعه نیز درحالحاضر به سرپرستی آیدا شاملو درحال جمعآوری و آماده سازی است که متعاقبا در سالجاری، پس از اتمام کار جلد دوازدهم، به سراغ آنها رفته و جلدهای بعدی را برای انتشار آماده خواهیم کرد.
یوسا کتاب هدیه میدهد
حالا که حدیث یار است و صحبت کتاب، مسلما برایتان جالب خواهد بود بدانید امروز که دغدغه اهالی فرهنگ ایران ورای تمام مشکلات، چاپ بیکم و کاست میراث بازمانده فکری و قلمی احمد شاملو است، در حالی که محمود دولتآبادی نویسنده بزرگ ایرانی در تب و تاب انتشار یا عدم انتشار آخرین اثرش «کلنل» است، در گوشهای دیگر از جهان، همتای وی«ماریو بارگاس یوسا»، نویسنده سرشناس برنده نوبل ادبیات که دغدغهای پیرامون انتشار آثار و همینطور اقتصاد زندگیاش ندارد، در بیانیهای اعلام کرده است ۳۰هزار جلد کتاب از کتابخانه شخصی خود را به مردم زادگاهش در پرو هدیه میکند. شادمانی بزرگی است برای مردمان آن سرزمین!
یوسا اعلام کرده این اقدام را برای توجه نشان دادن به ساکنان شهر زادگاهش انجام داده است و این کتابها از مجموعه کتابهای یوسا در لیما، مادرید و پاریس انتخاب شدهاند که اولین بسته آنها سال آینده در سالروز تولدش اعطا میشود. به گزارش ایسنا به نقل از واشنگتنپست، خالق رمان «گفتوگو در کاتدرال» اظهار کرده، کتابهایی از حوزههای مختلفی چون تاریخ، فلسفه، سیاست و ادبیات را در فهرست اعطایی خود گنجانده است. در همین حال نماینده دولتی منطقه آرکویپا هم اعلام داشته، این کتابها در محلی در نزدیکی کتابخانه محلی شهر نگهداری خواهند شد.
استالین مخوف؛ محبوب یا مغضوب
اما آنچه خواندید تمام حرف و حدیثها و حاشیههای روزهای اخیر کتاب در ایران و جهان نیست. با همان شرایطی که در بالا پیرامون دغدغههای ناشران و نویسندگان ایرانی عنوان شد، کمی بالاتر از نوار شمالی کشورمان و در کشور روسیه دنیای کتاب جنجال دیگری در دل خود دارد. به گزارش روزنامه گاردین، یک ناشر روسی اقدام به انتشار دفترچههایی کرده است که تصویر چهره استالین، دیکتاتور سابق جماهیر شوروی بر آن نقش بسته است که این حرکت انتقاد مقامات رسمی روسیه را در پی داشته، اما این ناشر از حذف تصویر استالین خودداری میکند.
بنا بر این گزارش، اعضای مجلس عمومی روسیه، کمیته نظارت دولتی و مقامات شهر مسکو نسبت به حک شدن تصویر «ژوزف استالین» با هیبت نظامی روی دفترچههای مدارس کشورشان اعتراض کردهاند، اما انتشارات «ALT» اعتنایی به این انتقادها نکرده است. یکی از اعضای مجلس عمومی روسیه در اینباره گفته است: هر نظری که راجع به این فرد داشته باشید، هیچکس نمیتواند این واقعیت را درباره استالین کتمان کند که وی موجب کشته شدن تعداد زیادی از مردم شد. به نظر من، تصویر این چهره بر دفترچههای مدارس، شبیه تصویر هیتلر است. یکی دیگر از مقامات رسمی این کشور نیز اذعان داشته است: استالین یک جنایتکار بود، یک ظالم خونخوار. اگر این دفترچهها به مدارس برسند، کودکانی که هنوز درباره تاریخ چیزی نمیدانند ممکن است فکر کنند میتوان تعداد زیادی از مردم را کشت، اما هنوز بزرگ بود و این تصور بسیار خطرناک است. با وجود این انتقادات اما گویا هنوز در کشور روسیه میتوان نظری مخالف نظرات مقامات رسمی چاپ و نشر این کشور داشت و همچنان به کار ادامه داد و حتی از ایده خود هم دفاع کرد. کما اینکه مدیر اداره هنری این انتشارات محصولات نشرش را مفید، محبوب و از لحاظ مالی موفق خوانده و در اینباره گفته است: مجلس عمومی روسیه یک بدنه قانونگذار نیست و نظر شخصی نمایندگان خود را در اینباره اعلام کرده است و این عقیده در تضاد کامل با نظر اکثریت شهروندان روسی است.
