جویس؛تایید شکوهمند زندگی

جیمز جویس، به گفته منتقدان، تنها با نوشتن یک مجموعه داستان و دو رمان «اولیس» و «بیداری فینیگان» مرزهای آگاهی انسان را وسعت بخشیده است. او در دوران جوانی دریافت که آدم‌های زادگاهش، دابلین، گرفتار نوعی فلج شده‌اند که او آن را «فلج روحی» می‌نامید و معتقد بود که در چنین جوامعی رشد آزادانه روح و هنر هنرمند متوقف می‌ماند و از این رو که سرانجام روزی از دابلین گریخت و خود را به پاریس رساند. مجموعه داستان «دابلینی‌ها» که اولین اثر جدی اوست، شرح دلزدگی‌های اوست از محیط زندگی در دابلین.

جویس پس از آن، نوشتن رمان «اولیس» را که منتقدان آن را بزرگ‌ترین رمان قرن بیستم خوانده‌اند، آغاز کرد. جویس از دوران نوجوانی شیفته «اودیسه» اثر حماسی بزرگ «هومر» بود؛ از این رو نام لاتین این قهرمان یعنی «اولیس» را بر رمان خود گذاشت. جویس برای ساختن رمان بزرگ «اولیس» به دنبال ستونی بود تا تندیس انسان خود را بر آن بنا نهد و سرانجام آن را در تصویر قهرمان «هومر» یا قهرمانی که در کتاب «اودیسه» در شهر «تروا»، دیگر جنگجو نیست بلکه انسانی است حادثه‌جو، شوهر، عاشق، مبتکر، گاه شتابزده و برخوردار از ده‌ها صفت دیگر که در انسان معاصر به آسانی قابل تشخیص است. سراسر رمان «اولیس» شرح ۲۰ ساعت از زندگی قهرمان آن است. به هرحال، به دنبال چاپ «اولیس» در پاریس، سفارش از سوی بسیاری از کتابفروشی‌ها و شرکت‌های پخش کتاب سرازیر شد.

گفته‌اند مردان بزرگ دشواری‌های بزرگ دارند، جیمز جویس نیز از این قاعده مستثنی نیست. یکی از دشواری‌های بزرگ جویس، بیماری دخترش «لوسیا» بود. بیماری «لوسیا» در دوم فوریه سال ۱۹۳۲ خود را به صورت حاد و انکارناپذیر نشان داد. «لوسیا» در این روز با پرتاب یک صندلی به جانب مادرش، پنجاهمین سالگرد تولد جیمز جویس را بر او تلخ کرد. بیماری روانی «لوسیا» که سرانجام نیز کارش به دیوانگی کشید تا پایان عمر نگرانی و رنج مدام جیمز جویس را دنبال داشت.

جیمز جویس باوجود همه دشواری‌ها از هنرش غافل نبود. او رمان بزرگ دیگرش «بیداری فینیگان» را که در ۱۹۲۲ آغاز شده بود، ادامه داد. جویس با نوشتن «اولیس» در واقع، داستان روز زندگی قهرمانش را به نگارش در می‌آورد اما با نوشتن «بیداری فینیگان» داستان شب زندگی او را گزارش می‌کند.

گفته می‌شود فصل «آنا لیویا پلورابل» از رمان «بیداری فینیگان» زیباترین و مشهورترین بخش این رمان است. در این فصل دو زن رختشوی در ساحل رودخانه‌ مشغول شستن رخت و لیچارگویی در پشت سر زنی به نام «آنا لیویا پلورابل» و شوهر او هستند که از میان شهر می‌گذرد. همچنان که این دو زن به گذشته فرو می‌روند و از رسوایی‌ها می‌گویند، گزارشی نیز از جریان رودخانه که رودخانه زندگی است، به دست داده می‌شود. با تلنبار شدن رسوایی‌ها، مسوولیت‌ها و خرت‌و‌پرت‌های «آنا» رودخانه نیز از قایق و آت‌و‌آشغال انباشته می‌شود تا اینکه رودخانه آکنده از گند و کثافت و غم و غصه‌های زندگی در دلتای خود گسترش می‌یابد و سپس به دریا می‌ریزد.

در این فصل جمله‌ها ابتدا روشن است، گفت‌وگوی دو زن به وضوح شنیده می‌شود تا اینکه رفته‌رفته شفافیت خود را از دست می‌دهد و پچ‌پچ‌گونه و نامفهوم می‌شود. درواقع زمزمه‌های رود، پیچیدن باد در برگ‌ها و صدای غلتیدن امواج بر یکدیگر صحبت‌های دو زن را نامفهوم کرده است. رفته‌رفته با پایان‌یافتن روز و تاریک‌شدن هوا، صدای دو زن نیز فروکش می‌کند. با رسیدن شب، یکی از دو زن به تخته‌سنگ تبدیل می‌شود و دیگری به درخت نارون. آیا به راستی دو زن به تخته‌سنگ و درخت تبدیل شده‌اند یا از فرط خستگی بی‌حرکت شده‌اند و به صورت تخته سنگ و درخت درآمده‌اند؟ هرچه هست، باید دمی آرمید. چون فردا، روز دیگری آغاز می‌شود و دو زن رختشوی رخت‌های دیگری برای شستن دارند و لیچارها دارند تا پشت‌سر «آنا لیویا پلورابل» ببافند و نکته‌های دیگری از زندگی را برای هم افشا کنند.

جیمز جویس در «بیداری فینیگان» که آخرین اثر اوست در تقابل با توهمات کاتولیسیسم ایرلندی، که زندگی را نفی می‌کند به تایید شکوهمند زندگی دست می‌زند.

منبع: روزنامه شرق

احمد گلشیری

Submit your comment

Please enter your name

Please enter a valid email address

Please enter your message

درباره ما

‎«نواک»، نشریه ی مجازی موسسه نغمه بنفش اندیشه است. ما در این نشریه، جدا از خبر رسانی در مورد هنرها، دست به تهیه یک مرجع مطالعاتی فنی زده‌ایم که در آن بوسیله ترجمه، تالیف و یا نقل قول‌های مختلف تایید شده، قصد داریم به روز ترین اطلاعات فنی و هنری، به خصوص در زمینه صوت و موسیقی را در اختیار کاربران فارسی زبان قرار دهیم. ‎این تصمیمات می‌تواند از یک آشنایی شخصی به یک موضوع مطرح شده تا تصمیم گیری برای تهیه تجهیزات ادوات برای یک پروژه بزرگ باشد. بخش مرجع «نواک» به تدریج تبدیل به یک بانک اطلاعاتی بی‌طرف خواهد شد که شبیه یک دانشگاه مجازی عمل خواهد کرد. ‎بخش خبری «نواک» هم مرکزی خواهد شد برای بازدید کنندگان، در هر نقطه، تا به آخرین اخبار موسیقی و هنرهای دیگر دسترسی داشته باشند.تلاش‌های ما بر اساس یک تصمیم گیری خودجوش و نتیجه سال‌ها بررسی بازار، صنعتِ هنر و صوت و تصویر در ایران شکل گرفته است.

نشريه نواك © 2014 All Rights Reserved

کلیه حقوق این سایت برای مجموعه نواک محفوط است

Designed by WPSHOWER

Powered by WordPress